-48e editie van de cursus kunstgeschiedenis najaar 2026 -

Opgave kan tot uiterlijk 20 september 2026 via deze mail vol=vol.
Geef bij uw aanmelding uw naam (overeenkomend met uw identiteitsbewijs),uw 06-nummer en e-mailadres, uw lidnummer en uw voorkeur voor de ochtend of middag op.
Geeft u dit niet aan dan gaat de commissie kunstgeschiedenis er van uit dat zij vrij is met het indelen.
Per (partner)lid is één introducé toegestaan en er geldt een maximaal aantal introducés (b.v. maximaal 3 bij 20 deelnemers en maximaal 9 bij 60 deelnemers).



Op vrijdag 2 oktober 2026 start de 48e editie van de cursus kunstgeschiedenis.
De coördinatoren van de Commissie Kunstgeschiedenis van de LAVIVO Seniorenclub hebben ernaar gestreefd u weer een zo gevarieerd mogelijk programma te presenteren.
Meer informatie over de cursusdata en uitgebreide informatie over de onderwerpen vindt u hieronder.

Locatie
Deze cursus wordt weer gehouden in het Hoofdgebouw van de Ministeries van LVVN/EZ/KGG, aan de Bezuidenhoutseweg 73. Niet zoals gebruikelijk in de Zijlstrazaal maar in een andere zaal, namelijk de Maaszaal (Zaal 28).
Zoals bekend dient u een geldig identiteitsbewijs te tonen om toegang tot het ministerie te krijgen. Wij zorgen vooraf voor de verplichte aanmelding van bezoekers aan de hand van de ontvangen aanmeldingen.

Aanmelding
Lees vlug verder en wees er snel bij omdat we in verband met de zaalcapaciteit een maximum van 98 personen voor de cursus hanteren. Plaatsing gaat op basis van datum/tijdstip van uw aanmelding.
Voor het aanmelden zie de balk bovenin deze mededeling.

Na de aanmeldtermijn kijkt de Commissie kunstgeschiedenis of alle aanmeldingen gehonoreerd kunnen worden en neemt de Commissie contact op met mensen die wellicht in een groep geplaatst kunnen worden die niet hun voorkeur heeft.
Daarna krijgen degenen die geplaatst zijn een bevestiging met het verzoek om te betalen aan de penningmeester van onze seniorenclub. Ook degenen die niet geplaatst zijn krijgen daarvan bericht.

Eigen bijdrage
De eigen bijdrage voor deze cursus is 35 euro. Voor introducés geldt een eigen bijdrage van 40 euro.

Cursusdata

datumOnderwerp
2 oktoberHelsinki
16 oktoberHelen Schjerfbeck
30 oktoberKees Verwey
13 novemberLeonora Carrington
27 novemberMatisse
11 decemberOorlog en Vrede
Nog te bepalenExtra activiteit, bij voorbeeld rondleiding tentoonstelling of museum.

Het programma is op dit moment nog niet volledig. Zodra de aanvulling bekend is wordt die hier onder aangevuld.

Programma Lavivo Seniorenclub Kunstgeschiedenis Najaar 2026

2 oktober Helsinki

Tijdens deze lezing reizen we naar Helsinki. Nog meer dan in andere landen gebruikten de Finnen de architectuur om hun eigen identiteit te onderstrepen en zo los te komen van de Russische overheersing. De Art Nouveau bleek daar uitstekend geschikt voor. Dankzij het echtpaar Aalto kon Finland later in de 20ste eeuw uitgroeien naar een echt designland!

16 oktober Pekka Halonen en Helene Schjerfbeck, twee Finse kunstenaars.

Van Halonen was tot augustus van dit jaar in rijksmuseum Twenthe een tentoonstelling te zien en het Kunstmuseum in Den Haag verzorgde in 2007 een tentoonstelling van het werk van Schjerfbeck. Toch zijn het geen bekende namen in ons land, terwijl het grootheden in hun thuisland Finland zijn.

Pekka Halonen (1865-1933) werd geïnspireerd door de natuur en het eenvoudige landelijke leven. Hij stond bekend als ‘de sneeuwschilder’, omdat hij veel sfeervolle winterlandschappen schilderde, waarin de sneeuw en het spel van licht en schaduw centraal staan. Zijn werk is een eerbetoon aan de Finse identiteit en nauw verbonden met de politieke en maatschappelijke ontwikkelingen van die tijd.

Helene Schjerfbeck (1862-1946) is vooral bekend door haar realistische werken en haar zelfportretten. Haar stijl van haar werken verandert regelmatig en wordt beïnvloed door de grote kunstontwikkelingen in Europa: van academisch realisme tot expressionisme en abstractie. Haar hele carrière maakt Schjerfbeck zelfportretten. In de laatste jaren voor haar dood maakt ze haar meest indrukwekkende serie portretten, waarin ze zichzelf compromisloos weergeeft.

30 oktober Kees Verweij, een Haarlems Schilder

Kees Verweij was met recht een Haarlems schilder. Hij werd er geboren in 1900 en stierf er in 1995. Maar hij was ook verder een schilder die helemaal in Haarlem thuishoort. Zijn schilderijen in een losse, vlotte, virtuoze stijl, passen helemaal in de Haarlemse traditie van schilders als Frans Hals en Judith Leijster en zelfs van de nog eerdere Maarten van Heemskerck. Het werk van Verweij lijkt makkelijk geschilderd en is makkelijk te begrijpen. Voor sommigen iets te gemakkelijk, reden waarom de kunstkritiek soms wat denigrerend over zijn werk is. Dat is echter niet terecht; in zijn beste werken is hij een briljant en uiterst trefzeker kunstenaar. Reden om zijn werk eens onder de loep te nemen. Daarnaast was hij een markante en vaak controversiële persoonlijkheid, over wie veel vermakelijke verhalen te vertellen zijn.



13 november Leonora Carrington De rebel die weigerde een muze te zijn

Tot voor kort was Leonora Carrington (1917-2011) vrijwel onbekend in Europa, maar inmiddels staat zij volop in de schijnwerpers met onder andere een grote tentoonstelling in Parijs. Dat zij zo lang vrij onbekend is gebleven is geen toeval. Carrington is altijd een rebel geweest met een grote afkeer van journalisten. Zij schilderde puur voor zichzelf, ver weg van de commerciële kunstwereld.

Haar leven leest als een avontuurlijke roman. Ze was nog geen twintig toen ze ontsnapte aan haar strenge, rijke Britse milieu en in Engeland de veel oudere Max Ernst ontmoette. Ze waren op slag verliefd en tot grote afschuw van haar familie vertrok zij met hem naar Parijs. Zo belandde zij in de tumultueuze wereld van de surrealisten. De oorlog maakte helaas een einde aan twee idyllische jaren in het zuiden van Frankrijk. Max werd opgepakt en geïnterneerd, waarna Carrington via Spanje, Portugal en New York naar Mexico vluchtte. In dit nieuwe thuisland ontwikkelde ze een compleet eigen, magische beeldtaal vol fabeldieren en alchemie, en groeide uit tot een gerespecteerde kunstenares.

27 november Chez Matisse

In het najaar van 2026 presenteert H’ART Museum in samenwerking met Centre Pompidou, een groots opgezette tentoonstelling over Henri Matisse (1869–1954).

De tentoonstelling laat zien hoe Matisse niet alleen de schilderkunst vernieuwde, maar ook de kunstwereld in zijn tijd én erna beïnvloedde. Zijn zoektocht naar kleur, vorm en emotie maakte hem tot een van de meest invloedrijke kunstenaars van de twintigste eeuw. Het is niet voor niets dat Picasso zei: “Hoe je het ook bekijkt, uiteindelijk is er alleen Matisse.“

11 december Oorlog en Vrede

Kunst weerspiegelt de menselijke ervaring en idealen. Door de eeuwen hebben kunstenaars de gruwelen van de oorlog en de hoop op vrede vastgelegd in schilderijen, beeldhouwkunst, literatuur, muziek en later ook in film. Ook tentoonstellingsmakers brengen regelmatig kunstwerken bij elkaar die het thema van oorlog en vrede uitdragen, zoals bijvoorbeeld Lidewij Edelkoort dat deed met de tentoonstelling ‘Armour’ in Fort Asperen in 2003 en kortgeleden nog het Catharijne Convent waar de tentoonstelling ‘Tussen hemel en oorlog; Kunst en religie in het interbellum’  te zien was.

In deze lezing verkent de spreker hoe oorlog en vrede in de kunst uit verschillende periodes van de geschiedenis worden gerepresenteerd. Welke positie nemen kunstenaars daarbij in? Hoe kwam Leonardo da Vinci tot het ontwerpen van fortificaties en wapens? Is Picasso’s ‘Guernica’ een oproep tot vrede of een aanklacht tegen de waanzin van de oorlog? Hebben de tekeningen van Käte Kollwitz (zie zelfportret) en het werk van Otto Dix ook nu nog een functie in het herinneren, aanklagen en helen van oorlogsleed of hebben we daarvoor de meer eigentijdse vormentaal van Mona Hatoum nodig? We maken een tijdreis door de geschiedenis tot aan de actualiteit van vandaag en ontdekken welke kunstenaars zich meer conformeren aan de macht en welke kunstenaars zich meer activistisch opstellen en oproepen tot dialoog.

De coördinatoren kunstgeschiedenis
Toine Tonies (contactpersoon ochtend tel 06-26564203)
Hans van Dongen
Lucie Wassink (contactpersoon middag: tel. 06-15352122)
Kees Wagenaar

© 2026 Seniorenclub Lavivo - Alle rechten voorbehouden